Arap Yarımadası’nda 2018 yılında görülen Mekunu ve Luban kasırgalarının çöl zemininde oluşturduğu su birikintileri, çöl çekirgelerinin üç nesilde yaklaşık 8 bin kat çoğalarak Orta Doğu’dan Doğu Afrika’ya kadar uzanan son 70 yılın en geniş kapsamlı istilasını başlatmasına yol açtı.
Rubülhali Çölü’nde İklim Şartları ve Hızlı Üreme Süreci
Umman ile Yemen sınırlarında etkili olan yağış miktarı mevsim normallerinin beş katına çıkarak 100 ila 300 milimetre seviyesine ulaştı. Yağışların Rubülhali Çölü üzerinde meydana getirdiği geçici göller, kuruma eğilimindeki toprağı peş peşe gelen fırtınalarla sürekli nemli tutarak böcekler için elverişli bir zemin yarattı.
İki haftalık kuluçka, altı haftalık larva ve üç haftalık olgunlaşma döngüsüne sahip çekirgeler, her jenerasyonda sayılarını 20 kat yükseltti. Üç nesillik zincirleme artış neticesinde dev boyutlara ulaşan sürüler, Ocak 2019 döneminde Suudi Arabistan ile Yemen genelinde yayılma safhasına geçti.
Günde 160 Ton Bitkiyi Tüketen Yıkıcı Sürüler
Ortalama 2 gram ağırlığındaki tek bir çöl çekirgesi gün içinde kendi kütlesi kadar besin tüketirken, yoğunlaşan popülasyon kilometrekare başına 40 ila 80 milyonluk dev kümelere dönüştü. Günlük 150 kilometre mesafe katedebilen bir kilometrekarelik sürü, yaklaşık 35 bin kişinin besin ihtiyacına denk düşen 160 ton yeşil bitki örtüsünü tahrip etti.
İlkbahar 2019’da İran, Pakistan ve Hindistan’a sıçrayan zararlılar, Aden Körfezi üzerinden Somali ile Etiyopya coğrafyasına geçti. Pawan Kasırgası’nın etkisiyle genişleyen hareketlilik neticesinde Kenya, 2020 başlarında son 70 senenin en ağır çekirge kriziyle karşılaştı.
Müdahaleyi Zorlaştıran Etkenler ve Artan Kasırga Sayısı
Krizin kontrol altına alınamamasında ve saha takibinin aksamasında belirli unsurlar belirleyici oldu:
Yemen ve Somali sahalarındaki çatışma ortamının gözlem uçuşlarını engellemesi
Doğu Afrika Çöl Çekirgesiyle Mücadele Örgütü bünyesindeki kaynak ve bütçe yetersizlikleri
COVID-19 salgınının zirai ilaç tedarik zincirleri ile uzman hareketliliğini aksatması
Hint Okyanusu’nun kuzeybatısında 2018’de 2 ve 2019’da 8 kasırga ölçülerek 1976 sonrası rekor kırıldı. Deniz suyu sıcaklıklarındaki yükselişin, benzer istilaların gelecekte tekrarlanma olasılığını artırdığı kaydedildi.
