Diplomatik ilişkilerin 70. yılını kutlayan Çin ve Afrika ülkeleri, “Kuşak ve Yol” projeleri ve ticaret hacmindeki rekor artışlarla stratejik iş birliğini derinleştiriyor.
Çin ve Afrika arasındaki diplomatik ilişkiler, 70. yıl dönümünde ortak modernleşme vizyonunu öne çıkaran bir dönüm noktasına ulaştı. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi arasındaki karşılıklı mesajlar, bu stratejik iş birliğinin tarihsel bağımsızlık mücadelesinden günümüzün dinamik ekonomik ortaklığına evrildiğini gösteriyor.
1950’li yıllarda başlayan ve 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle güçlenen karşılıklı güven, günümüzde Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) çatısı altında kurumsallaştı. 2024 yılındaki zirve, ilişkileri “ortak geleceğe sahip bir topluluk” düzeyine taşırken, Çin diplomatik ilişki içinde olduğu tüm Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük tarifesi uygulamasını hayata geçirdi.
Ekonomik İş Birliği ve Ticaret Rekoru
Siyasi güvenin sağladığı zemin, güçlü ekonomik verilerle de destekleniyor. Çin, üst üste 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunu koruyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi yüzde 17,7 artışla 348 milyar dolara ulaştı. 2026 yılının ilk çeyreğinde ise bu yükseliş devam ederek ticaret hacmi yaklaşık 92,2 milyar dolara çıktı.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Modernleşme ve İnsan Kaynağına Yatırım
İlişkilerin ekonomik boyutunda altyapı projeleri önemli bir rol oynuyor. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında hayata geçirilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, kıtanın bağlantısallığını artırarak lojistik zorlukların aşılmasına katkı sağlıyor. Çin ayrıca, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme sürecine destek veriyor.
Eğitim alanındaki iş birliği de hızla ilerliyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki yetkinliklerini geliştirmesini sağlıyor. Uzmanlar, bu yaklaşımın Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeten bir ekonomik yapı inşa etme hedefine doğrudan katkı sağladığını belirtiyor.
