Bulgaristan Eski Dışişleri Bakanı Nadezhda Neynsky, Karadeniz’de yaşanan insansız hava aracı saldırılarının ülkenin Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne ulaşarak ulusal güvenlik riski oluşturduğunu belirterek, Sofya yönetiminin NATO Antlaşması’nın 4. maddesi uyarınca müttefikleriyle resmi istişare mekanizmasını devreye sokması gerektiğini açıkladı.
Karadeniz’deki seyrüsefer ve denizcilik emniyetinin doğrudan ülke ekonomisini ve toplumun refahını etkilediğini vurgulayan Neynsky, bölgedeki İHA trafiğinin kaza olmadığını dile getirdi.
son olaylarda kullanılan İHA’ların kaza sonucu değil, kasıtlı bir provokasyon ve hedefli bir saldırı amacıyla gönderildiğini savundu. Rusya’nın bu tür eylemlerle bölge ülkelerinde korku iklimi yaratarak iç tartışmaları alevlendirmeyi hedeflediğini belirtti
Dördüncü maddenin doğrudan beşinci maddeyi tetiklemediğini hatırlatan eski bakan, Karadeniz’deki gelişmelerin artık uzaktaki bir çatışma şeklinde değerlendirilemeyeceğini kaydetti.
ülkesinin NATO Antlaşması’nın 4. maddesi uyarınca müttefikleriyle istişare talep etmek için tam ve haklı gerekçelere sahip olduğunu belirtti. Karadeniz’deki durumun artık uzak bir dış çatışma olarak görülemeyeceğini ve güvenlik endişelerinin NATO masasına taşınması gerektiğini ifade etti
İttifakın 4. ve 5. Maddeleri Arasındaki Farklar
Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 4. maddesi, bir müttefikin toprak bütünlüğü, bağımsızlığı veya güvenliği tehlikeye girdiğinde üyelerin resmi olarak toplanıp istişare yürütmesini düzenliyor. Herhangi bir askerî müdahale mecburiyeti doğurmayan bu madde, stratejik ve diplomatik bir erken uyarı vasıtası olarak uygulanıyor.
Kolektif savunma ilkesi doğrultusunda bir üyeye yapılan saldırıyı tüm ittifaka yapılmış kabul eden 5. maddeden farklı olarak 4. madde, kriz büyümeden önce ittifak içinde ortak siyasi tutum ve güvenlik tedbiri belirlenmesini hedefliyor.
Sofya hükümetinin süreç yönetimini de eleştiren Neynsky, krizle ilgili güvenlik adımlarının şeffaflıkla paylaşılması gerektiğini savundu.
Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi’nin toplanmakta geciktiğini vurguladı ve kamuoyunun sadece İHA’ların kime ait olduğunu değil, benzer olayların tekrarlanmaması için hangi somut güvenlik tedbirlerinin alındığını duyması gerektiğini ifade etti
