Avrupa Uzay Ajansı verilerine göre, Dünya’nın yörüngesinde biriken insan yapımı uzay enkazlarının toplam ağırlığı 17 bin tonu geçti. Yörüngede işlevini yitirmiş uydular ile roket kalıntılarından kaynaklanan milyonlarca serbest parça, aktif görevdeki yaklaşık 16 bin uzay aracı ve gelecekteki misyonlar için ciddi risk oluşturuyor.
Mevcut gözetim ağları yörünge genelinde 46 bini aşkın yapay cismi düzenli biçimde izlemeyi sürdürüyor. ESA tarafından hazırlanan güncel modellemeler, uzay boşluğunda genişliği 10 santimetreyi aşan yaklaşık 68 bin 450 adet parçanın bulunduğuna işaret ediyor. Boyutları 1 ile 10 santimetre arasında kalan cisimlerin miktarının 1,5 milyona ulaştığı, 1 santimetreden daha ufak parçaların sayısının ise yüz milyonları bulduğu hesaplanıyor.
Yüksek Hızdaki Parçalar Zincirleme Çarpışma Riski Doğuruyor
Söz konusu enkaz parçalarının çok yüksek süratle hareket etmesi, küçük cisimlerin dahi aktif durumdaki uzay araçlarına çarpması halinde ağır hasarlara yol açmasına neden olabiliyor. Yörüngede meydana gelebilecek tek bir çarpışmanın binlerce yeni parça açığa çıkararak zincirleme bir reaksiyon başlatabileceği ve operasyonel uyduları tehlikeye sokabileceği kaydediliyor.
Temizlik ve Yörüngede Bakım İçin ClearSpace-1 Hazırlığı
Büyüyen tehlike karşısında harekete geçen ESA, yeni artıkların oluşumunu engellemenin yanı sıra mevcut yörünge kirliliğini temizlemeye odaklanıyor. Kurum tarafından geliştirilen ClearSpace-1 projesi kapsamında, ömrü tükenmiş bir uzay aracının yakalanarak atmosferde kontrollü bir şekilde imha edilmesi planlanıyor.
Ajans uyduların yörüngede bakımının yapılması, taşınması ve operasyonel ömürlerinin uzatılmasına yönelik çalışmalar yürütüyor. Bu sistemlerle yeni atık üretiminin sınırlandırılması ve 17 bin tonu aşan enkaz kütlesinin kontrol altına alınması hedefleniyor.
