İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, hükümetin konut kararnamelerinin mecliste reddedilmesi ve derinleşen parlamento kilitlenmesinin ardından parlamentoyu feshederek 29 Kasım’da erken genel seçime gitme kararı aldığını duyurdu. Karar, azınlık hükümetinin kırılgan sandalye dağılımı ile sokaklara taşan barınma protestolarının ardından geldi.
Konut Kararnameleri Meclis Çoğunluğuna Takıldı
Erken seçime giden süreç, Temsilciler Kongresi’nin 2 Ekim Cuma günü gerçekleştirdiği olağanüstü toplantıda hükümetin sunduğu iki ayrı acil konut düzenlemesinin onay alamamasıyla hız kazandı. Başbakan Sanchez’in kürsüden milletvekillerine yaptığı destek çağrısına rağmen meclisten onay çıkmadı.
Oylamada ilk düzenleme 172’ye karşı 178 oyla, ikinci düzenleme ise 166’ya karşı 184 oyla reddedildi. Muhalefetteki merkez sağ Halk Partisi (PP) ve sağ parti Vox ile birlikte hükümetin çoğunluk için desteğine gereksinim duyduğu Katalan ayrılıkçı Junts partisi de ret oyu kullandı.
Kırılgan Parlamento Dengesi ve Bütçe Çıkmazı
2023 seçimlerinin ardından kurulan PSOE ve Sumar sol koalisyonu, 350 sandalyeli Kongre’de yalnızca 147 milletvekiline sahip bulunuyor. Yasama faaliyetlerinde Katalan ve Bask bölgesel partilerinin oyuna bağımlı olan hükümet, 2023 yılından bu yana yeni bir devlet bütçesini meclisten geçirmeyi başaramadı.
2 Ekim’deki ret oylaması hükümet için hukuki bir güvensizlik oylaması niteliği taşımayıp Sanchez’i doğrudan düşürmese de kabinenin yasama desteğini bütünüyle yitirdiğini somutlaştırdı.
Toplumsal Tepkiler ve Sokak Eylemleri
AP’nin aktardığı verilere göre ortalama kiraların son 10 yılda neredeyse iki katına çıktığı İspanya’da barınma krizi, Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın evinden çıkarılmasıyla toplumsal bir sembole dönüştü. Hükümet bu tepkiler üzerine hazırladığı kararnamelerde şu maddelere yer vermişti:
Kırılgan durumdaki kiracıların tahliyelerinin 2030 yılına kadar ertelenmesi,
Belirli kira sözleşmelerinin otomatik yenilenmesi,
Kira artış oranlarına yasal sınır getirilmesi,
Gayrimenkul spekülasyonunun önüne geçilmesi.
Reuters’ın haberine göre, meclisteki yenilginin ertesi günü olan 3 Ekim Cumartesi yaklaşık 50 şehirde protestolar düzenlendi ve sadece Madrid’deki yürüyüşe 70 bin civarında kişi katıldı.
Kararın Arka Planı ve Seçim İlanı
El País’in aktardığı bilgilere göre Başbakan Sanchez; bakanlar, danışmanlar, parti kurmayları ve ittifak ortaklarıyla hafta sonu boyunca temaslarda bulundu. Süreçte konut krizinin yanı sıra PSOE çevresindeki yolsuzluk soruşturmaları, kabineye yakın isimlere dair adli incelemeler ve Ceuta’daki göç gelişmeleri de siyasi baskıyı artırdı; Sanchez ve hedefteki isimler bu iddiaları reddediyor.
İstişarelerin ardından 4 Ekim Pazar gecesi kararını kesinleştiren Sanchez, Kral VI. Felipe’yi bilgilendirip olağanüstü Bakanlar Kurulu toplantısını tamamladıktan sonra 5 Ekim Pazartesi sabahı resmi duyuruyu gerçekleştirdi.
Sanchez, 29 Kasım Pazar günü erken genel seçim yapılacağını duyurdu.
Başbakan Sanchez açıklamasında mevcut yasama sürecinin zorluklarına ve parçalı meclis yapısına dikkat çekerek, ülkenin istikametini belirlemek üzere kararın yeniden seçmene bırakıldığını belirtti.
