Van Gölü havzasında son dönemde gözlemlenen toplu martı ölümleri, bölge halkında endişeye yol açtı. Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Yaban Hayvanları Koruma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Lokman Aslan, ölümlerin temel nedeninin açlık ve strese bağlı olduğunu belirtti.
Prof. Dr. Aslan, martıların inci kefali yumurtlama sezonunun sona ermesiyle yiyecek bulmakta zorlandığını ifade etti. Aslan, “İnci kefalleri dönüş yaptıktan sonrasında yumurtlama sezonu bitti. Martıların ulaşabileceği inci kefali bundan sonra imkânsız oldu. Onun amacıyla yiyecek bulamamaya bağlı olarak açlık, açlığa bağlı şeklinde de gerilimden kaynaklı ölümlerdir” dedi.
Yapılan araştırmalar sonucunda, bu yılki martı ölümlerinin geçmiş yıllara göre daha düşük seviyede olduğu açıklandı. Prof. Dr. Aslan, ölümlerin herhangi bir salgın hastalıkla ilgisi olmadığını, mevsimsel koşullar ve besin kıtlığına bağlı stres kaynaklı olduğunu vurguladı. Ayrıca, bu ölümlerin insan ve diğer hayvan sağlığına zarar vermediği belirtildi. Kesin laboratuvar sonuçlarının kamuoyuyla daha sonra paylaşılacağı bildirildi.
Van Gölü Havzası’nın yaban hayatı açısından zengin bir bölge olduğunu belirten Aslan, martıların üreme dönemlerinde Adır, Çarpanak ve Akdamar adaları gibi güvenli ve besin kaynaklarına yakın yerleri tercih ettiğini söyledi. Son 4-5 yıldır Adır Adası’nın en büyük martı üreme alanı haline geldiğini ifade eden Aslan, “Bununla birlikte göç döneminde tatlı sulara göç eden inci kefaliyle beslenen martıların düzgüsel vakitte yiyecek sorunu da olmuyordu” şeklinde konuştu.
Martıların besin sıkıntısı nedeniyle strese girdiğine dikkat çeken Aslan, bu durumun ekolojik dengenin önemini gösterdiğini belirtti. Aslan, “Burada görülen görünüm ekolojik dengenin ne kadar mühim bulunduğunu kavramak amacıyla İdeal yerlerden biridir. Burada bir milyona yakın martı yuva gerçekleştirmektedir. Bir milyon martı ikişer yumurta yumurtladığı vakit sayı 3’e katlanmaktadır. Mevsim iyi geçerse ikinci yumurtayı da gerçekleştirmektedir. Ancak bu yıl baharın geç gelmesi, havaların geç ısınması, yağışların hazirana yayılmasıyla birlikte ikinci kuluçka olmadı ve azca sayıda üreme oldu. Yalnız bu martılar yiyecek sorunu sebebiyle strese tutuldu. Gerilim ortamıyla birlikte kıtlıklar, ölümler şekillenmektedir. Ölümler genelde bu senin büyüyen yavrularında görülür” ifadelerini kullandı.
Vatandaşların bu süreçte tedirgin olmasının doğal olduğunu belirten Aslan, ölümlerin ekolojik denge kapsamında her yıl yaşanan bir durum olduğunu sözlerine ekledi.
