2020-06-10T15:01:06+03:00
Ana Sayfa Dünya 10 Haziran 2020 88 Görüntüleme

Yunanistan’da Osmanlı Eserleri Hor Kullanılıyor!

Yunanistan’da, Türk-İslam eserlerinin korunmasında ciddi problemler yaşanırken, Osmanlı devresine ilişik ve bugüne dek ayakta kalmayı başarmış eserlerin büyük fazlalığı senelerdir hedefi haricinde kullanılmaya devam ediliyor. Yunanistan’ın bağımsızlığını kazanmasını takip eden senelerde, çoğu Türk-İslam eseri askeri hapishane, beyaz perde ve sergi salonu, konaklama yeri, vilayet binası veya depo olarak kullanılmaya başlanırken, ülkenin dört bir beraberinde onlarca cami ibadete kapatıldı, bazıları ise kiliseye dönüştürüldü.

Osmanlı döneminde inşa edilen birtakım yapıtlar restore edilerek üstüne “Bizans” damgası vurulurken, kendi kaderlerine terk edilen çoğu yapıt de geride bıraktığımız zamanla harabeye döndü.

Başkent Atina’daki Osmanlı devresine ilişik eserlerden 1458’de Fatih Sultan Mehmet doğrultusundan yaptırıldığı sayılan Fethiye Camisi sergi salonu olarak kullanılırken, senenin büyük alanında kapalı tutulan zamanı Cizderiye Camisi ise seramik müzesi olarak etkinlik işaret ediyor.

Arşiv ve salnamelerde kayıtlı Atina’daki Türk-İslam eserlerinden Yeni Cami, Kubbeli Cami, İç Kale Camisi, Mehmet Voyvoda Muallimesi, Hüseyin Efendi Tekkesi ve Hacı Ali Hamamı şeklinde yapıların ise bugün izine dahi rastlanmıyor.

Yunanistan’ın ikinci büyük kenti Selanik’te asır evveline kadar yüzlerle anlatılan camilerden bugün oldukça azı ayakta kalmayı başarsa da onlar da ibadete kapalı tutuluyor.

İbadete açık camisi bulunmayan Selanik’te, 1467’de inşa edilen ve şehrin en eski camisi olan Hamza Bey Camisi, uzun seneler beyaz perde salonu olarak kullanılırken, son senelerde müzeye dönüştürme emek harcamaları sebebiyle kapalı halde.

Selanik’te 1484’te inşa edilen ve bugüne dek ayakta kalmayı başarabilen Osmanlı eserlerinden Alaca İmaret Camisi ise müze olarak hizmet sağlıyor.

1904’te yaptırılan Yeni Cami, Selanik’in Yunan idaresine geçmesinin sonrasında minaresi yıkılarak ibadete kapatılırken, mübadele senelerinde göçmenler amacıyla konut olarak kullanıldı, bugün ise belediyenin sergi salonu olarak hizmet görüyor.

Selanik’teki en mühim Osmanlı eserlerinden bir tanesi olan Beyaz Kule ise şehrin sembolü olarak “Bizans eseri” diye tanıtılıyor.

– Başka şehirlerdeki eserlerin kaderleri de birbirine benziyor

Yanya, Girit, Larisa ve Kavala şeklinde şeklinde çoğu mühim Yunanistan şehrindeki camiler ve zamanı yapılar da aynı kaderi paylaşmaya devam etmekte.

Karaferya’da 1716 evvel inşa edilen Eminzade Hacı Ahmet Ağa Camisi ve Karaferya Musalla Namazgahı, ileri senelerde mimarisinde oluşturulan farklılıklarla bir Ortodoks mekanına dönüştürülürken, Kavala’da 1530’da inşa edilen İbrahim Paşa Camisi ise kilise yapılmış oldu.

Yunanistan’ın ilk başkenti Nafplio’da ise bir müddet meclis binası olarak hizmet veren ve bugün kültür merkezi olan Ağapaşa Camisi’nin yanı sıra Vuleftiko Camisi de beyaz perde ve konuşma salonuna çevrildi.

Serez’de 1385’te inşa edilen Eski Cami, 1937’de yıktırılırken yerine alış veriş merkezi yapılmış oldu.

Rodos’ta ise 1578’de Sultan 3. Murat doğrultusundan yaptırılan Sultan Mustafa Camisi bugün nikah salonu olarak kullanılıyor.

– Osmanlı devresine ilişik çoğu cami müze yapılmış oldu

Yanya’da 1618’de inşa edilen Aslan Paşa Camisi, Nafpaktos’da 1499’da inşa edilen Fethiye Camisi, Kandiye’de 1789’da inşa edilen Veli Paşa Camisi ve Serez’de 16. yüzyılda inşa edilen Zincirli Camisi ise bugün müze olarak hizmet sağlıyor.

Rodos’taki Recep Paşa ve Murat Başkan camileri, Koniçe’deki Süleyman Camisi, Drama’daki Arap Camisi, Kesriye’deki Kurşunlu Camisi, Halkida’daki Emirzade Camisi ve Gümülcine’deki Selvili ile Yunus Bey camileri ise harabe durumunda bulunmantadır.

Balkanlar ve Avrupa’daki en mühim mimari ve dini eserlerden bir tanesi olan Dimetoka’daki zamanı Çelebi Sultan Mehmet Camisi, 2017’de çıkan yangında büyük hasar görürken hala restore edilmeyi bekliyor.

Gümülcine’de Sultan Murat Hüdavendigar saatinde inşa edilen ve yüzyıllarca misafirhanesi, aşevi, mescidi ve sebili ile yolda kalmışlara hizmet vermiş Poşpoş Tekkesi ise Gümülcine Belediyesi doğrultusundan 1990’lı senelerde Pontuslu göçmenlere konut yapılmak suretiyle yıktırıldı.

Gümülcine merkezinde tespit edilen Gazi Evrenos Bey İmareti de duvarı yıkılarak evvelce elektrik santraline dönüştürüldü, sonrasında restore edilerek girişine eklenen Helenistik dönemden kalma bir heykel başı ile Bizans damgası vuruldu.

(AA)


Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.